Wat betekent mitose?

Mitose vindt continu plaats in je lichaam. Zonder dit proces zou je niet kunnen groeien en zouden wonden nooit genezen. Mitose doet drie dingen voor je lichaam:

Mitose vindt plaats in vrijwel alle lichaamscellen: van huidcellen en spiercellen tot botcellen. Één belangrijke uitzondering: geslachtscellen (zaad- en eicellen) worden niet via mitose aangemaakt, maar via meiose. Rode bloedcellen zijn een ander voorbeeld waarbij mitose niet plaatsvindt, omdat ze geen celkern hebben.

Mitose is een onderdeel van de celcyclus, de volledige levenscyclus van een cel. Voordat mitose begint, doorloopt een cel de interfase: de cel groeit, kopieert zijn DNA en bereidt zich voor op de deling. Een volledige celcyclus duurt in menselijke cellen gemiddeld 24 uur, waarvan mitose zelf slechts een klein deel in beslag neemt.

Voordat een cel kan delen, moet het DNA eerst worden gekopieerd. Dit gebeurt in de interfase, nog vóór de eigenlijke mitose begint. Daarna volgen vier duidelijke stappen:

Het gekopieerde DNA rolt zich strak op tot zichtbare chromosomen. Deze chromosomen bestaan uit twee identieke helften die aan elkaar vastzitten. Tegelijkertijd lost de celkern op, zodat de chromosomen vrij in de cel komen te liggen.

Alle chromosomen gaan netjes op een rij in het midden van de cel staan. Dit noemen we de evenaarplaat (het midden van de cel, als een soort middenlijn). Speciale draadjes, de spoeldraden, hechten zich vast aan de chromosomen om ze straks uit elkaar te trekken.

De spoeldraden trekken de twee helften van elk chromosoom uit elkaar. De ene helft gaat naar de ene kant van de cel, de andere helft naar de andere kant. Zo krijgt elke nieuwe cel straks een complete set DNA.

Rondom beide groepen chromosomen vormt zich een nieuwe celkern. De cel snoert zich in het midden door, waardoor er twee aparte cellen ontstaan. Dit doorsnoeren heet cytokinese. Het resultaat: twee identieke dochtercellen met elk een volledige set chromosomen.

Normaal gesproken verloopt mitose heel precies. Maar soms gaat er iets fout bij de celdeling, bijvoorbeeld als een cel zich blijft delen terwijl dat niet nodig is. Dit kan leiden tot een tumor. Kanker is in feite een ziekte waarbij cellen de controle over hun eigen deling verliezen. Dat maakt mitose niet alleen een biologisch begrip voor school, maar ook een onderwerp dat in de echte wereld veel aandacht krijgt in medisch onderzoek.

Mitose wordt vaak verward met meiose, maar er zijn belangrijke verschillen. Bij mitose ontstaan twee identieke lichaamscellen, terwijl meiose zorgt voor vier unieke geslachtscellen (zaad en eicellen). Hier zie je de belangrijkste verschillen:

Nieuwsgierig naar meiose? We leggen het ook uit op StudyGo.

Mitose is een belangrijk onderwerp in biologie en komt vaak terug in toetsen en examens. Wil je goed voorbereid zijn? Maak dan oefentoetsen om te checken of je de stappen en het verschil met meiose goed begrijpt. Je kunt ook vidéos d’explication bekijken waarin het proces visueel wordt uitgelegd, wat vaak helpt om het beter te onthouden.

Nog geen account? Meld je gratis aan op StudyGo en oefen direct mee met biologie en al je andere vakken.